Số lượt truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay11
mod_vvisit_counterHôm qua31
mod_vvisit_counterTrong tuần42
mod_vvisit_counterTuần trước493
mod_vvisit_counterTrong tháng913
mod_vvisit_counterTháng trước1759
mod_vvisit_counterTất cả764902

Hiện có: 7 khách online
Hôm nay: 18/06/2019 - 05:12
Báo cáo khoa học
Thứ tư, 12 Tháng 2 2014 08:33   
dscf0019Tài nguyên nước dưới đất lãnh thổ Việt Nam tập trong trong 6 cấu trúc chứa nước chính, trong đó chủ yếu trong các thành taọ bở rời ở hai đồng bằng Bắc Bộ (ĐBBB) và Nam Bộ (ĐBNB). Do sự điều tra nghiên cứu chưa đầy đủ, do khai thác sử dụng một cách chưa hợp lý, tài nguyên nước dưới đất đang có sự biến động mẽ. Một mặt chúng ta nhận thầy nước dưới đất ở một số diện tích trên hai đồng bằng đang bị gảm về trữ lượng, xấu về chất lượng. Ngược lại, cũng trên ĐBBB và ĐBNB, có tầng chứa nước mới đã được phát hiện, nhiều diện tích nước nhạt đang được mở rộng. Báo cáo đi sâu dánh giá hiện trạng tài nguyên nước dưới đất về sự phân bố các tầng chứa nước, trữ lượng tiềm năng nước dưới đất, hiện trạng khai thác sử dụng. Đồng thời báo cáo đã phân tích sự biến động tài nguyên nước về số lượng và chất lượng trong nhiều thập kỷ qua, đánh giá các nguyên nhân gây ra những biến động đó và đề xuất các giải pháp khoa học công nghệ phục vụ khai thác bền vững tài nguyên nước dưới đất ở ĐBBB và ĐBNB nói riêng và ở Việt Nam nói chung

TÀI NGUYÊN NƯỚC DƯỚI ĐẤT ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ VÀ NAM BỘ. NHỮNG THÁCH THỨC VÀ GIẢI PHÁP

PGS TS Đoàn Văn Cánh1; TS Nguyễn Thị Thanh Thủy2; PGS TS Phạm Quý Nhân3; TS Nguyễn Thị Hạ4; ThS Trần THị Huệ5; TS Tống Ngọc Thanh6; TS Bủi Trần Vượng7; Phan Chu Nam8

(1 GĐ TT Nghiên cứu MTĐC - Trường Đại học Mỏ Địa chất, Chủ tịch hội ĐCTV Việt Nam; 2PCN Bộ môn ĐCTV- Trường Đại học Mỏ Địa chất ; 3 PGĐ Trung tâm QH và ĐT Tài nguyên nước – Bộ TN và MT;  4 GĐ TT QT và DB TNN-Trung tâm QH và ĐT Tài nguyên nước – Bộ TN và MT; 5 Trưởng phòng QL TNN, Cục QL TNN-Bộ TN và MT; 6Liên đoàn trưởng LĐ QH và ĐT TNN miền Bắc - Trung tâm QH và ĐT Tài nguyên nước – Bộ TN và MT; 7,8 Phó LĐT LĐ QH và ĐT TNN miền Nam-Trung tâm QH và ĐT Tài nguyên nước - Bộ TN và MT)

TÓM TẮT

Tài nguyên nước dưới đất lãnh thổ Việt Nam tập trong trong 6 cấu trúc chứa nước chính, trong đó chủ yếu trong các thành taọ bở rời ở hai đồng bằng Bắc Bộ (ĐBBB) và Nam Bộ (ĐBNB). Do sự điều tra nghiên cứu chưa đầy đủ, do khai thác sử dụng một cách chưa hợp lý, tài nguyên  nước dưới đất đang có sự biến động mẽ. Một mặt chúng ta nhận thầy nước dưới đất ở một số diện tích trên hai đồng bằng đang bị gảm về trữ lượng, xấu về chất lượng. Ngược lại, cũng trên ĐBBB và ĐBNB, có tầng chứa nước mới đã được phát hiện, nhiều diện tích nước nhạt đang được mở rộng. Báo cáo đi sâu dánh giá hiện trạng tài nguyên nước dưới đất về sự phân bố các tầng chứa nước, trữ lượng tiềm năng nước dưới đất, hiện trạng khai thác sử dụng.

Đồng thời báo cáo đã phân tích sự biến động tài nguyên nước về số lượng và chất lượng trong nhiều thập kỷ qua, đánh giá các nguyên nhân gây ra những biến động đó và đề xuất các giải pháp khoa học công nghệ phục vụ khai thác bền vững tài nguyên nước dưới đất ở ĐBBB và ĐBNB nói riêng và ở Việt Nam nói chung

SUMMARY

GROUNDWATER RESOURCES IN BAC BO AND NAM BO DELTA OF VIETNAM. CHALLENGES AND SOLUTIONS

Groundwater resources of Vietnam in 6 main water structure, which is mainly in unconsolidated formations at two North (DBBB) and South Delta (DBNB). Due to incomplete investigations, by exploiting an irrational use, groundwater resources are strong fluctuations. On the one hand we find groundwater in some areas on two plains are grams of reserves, bad quality. Conversely, on DBBB and DBNB, new aquifer have been discovered, many light-water area is expanding. Report in depthly assessing the current state of groundwater resources on the distribution of aquifers, groundwater potential reserves, current utilization.

Also report analyzed the variation of water resources in quantity and quality over the past decades, evaluate the cause of these changes and propose solutions to science and technology for exploitation sustainable raw groundwater in DBBB and DBNB in particular and Vietnam in general.

Mở đầu

Như chúng ta đã biết, nước dưới đất lãnh thổ Việt Nam tồn tại trong các thành tạo cát cuội sỏi bở rời, cát bột kết, bazan, đá vôi và một số thành tạo khác tạo thành các tầng chứa nước  chính trong các miền Đông Bắc Bộ, Tây Bắc Bộ, đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng Nam Bộ. Trong mấy thập kỷ qua, dưới tác động của các yếu tố tự nhiên và con người, nước dưới đất trong các cấu trúc chứa nước trong lãnh thổ Việt Nam biến động rất mạnh mẽ. Nhiều tầng chứa nước đã được phát hiện trước kia, hiện nay đang được khai thác sử dụng. Do khai thác sử dụng một cách chưa hợp lý, tài nguyên  nước dưới đất đang có sự biến động theo hướng xấu đi. Ngược lại, nhiều tầng chứa nước mới đã được phát hiện, nhiều diện tích nước nhạt đang được mở rộng, nhiều vùng núi đá vôi xa xôi hẻo lánh đến nay đã tìm được nguồn nước dưới đất để sử dụng. Trong số những cấu trúc chứa nước nêu trên thì cấu trúc chứa nước ở đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ có sự biến động mạnh mẽ nhất. Do khuôn khổ thời gian có hạn, trong báo cáo này chúng tôi đi sâu nghiên cứu và phân tích những biến động tài nguyên nước dưới đất ở ĐBBB và ĐBNB.

1. Tài nguyên nước dưới đất DĐBB và ĐBNB

Đồng bằng Bắc bộ có ba tầng chứa nước chính đang được khai thác sử dụng, đó là các tầng chứa nước qh, qp và n2 (xem hình 1,a).

Đồng bằng Nam Bộ có 7 tầng chứa nước, nhưng đang được khai thác sử dụng 4 tầng chứa nước chính là qp2-3, qp1, n22 và n21 (xem hình 1,b) [4,5,6,7].

Hiện trạng khai thác và trữ lượng tiềm năng của các tầng chứa nước đã được thống kê và đánh giá. Theo con số thống kê tính toán của chúng tôi, so với trữ lượng khai thác tiềm năng thì lượng nước khai thác hiện nay chỉ chiếm một phần nhỏ (chi tiết xem trong bảng 1). Ấy thế mà, ở khắp mọi nơi hiện trạng mực nước và chất lượng nước đang có xu hướng suy giảm. Mực nước trong các giếng khoan khai thác suy giảm liên tục, nhiều nơi diễn ra xâm nhập mặn, diện tích nước nhạt bị thu hẹp.

Tình hình biến đổi tài nguyên nước dưới đất cả về trữ lượng (mực nước), cả về chất lượng nước được bài báo đề cập cụ thể đối với các đơn vị chứa nước chủ yếu và bước đầu nhận định về nguyên nhân biến động, đưa ra giải pháp đối phó để giảm thiểu tác động xấu tới việc sử dụng tài nguyên nước dưới đất.​